تأثير يك دوره بي تمريني بعد از هشت هفته تمرينات پلايومتريك بر روي سرعت و قدرت انفجاري تكواندوكاران

 

سيد حسين علوي

كارشناس ارشد تربيت بدني ـ  مدرس گروه تربيت بدني  و علوم ورزشي آموزشكده فني و حرفه اي محمودآباد

عليرضا شيرويه

كارشناس ارشد تربيت بدني و دبير تربيت بدني شهرستان محمودآبد

چكيده

اين تحقيق از نوع نيمه تجربي است كه با هدف بررسي يك دوره بي تمريني ، هفت هفته اي بعد از هشت هفته تمرينات پلايومتريك بر روي سرعت و قدرت انفجاري پاي تكواندوكاران شهرستان محمودآباد انجام شد .

آزمودني هاي اين تحقيق شامل 20 نفر از تكواندوكاراني كه در گروه سني 20-18 سال است كه به طور تصادفي انتخاب شدند . در ابتداي شروع تمرينات هشت هفته اي پلايومتريك ازآزمودني ها پيش آزمون پرش عمودي ، دوي سرعت به عمل آمده است . سپس آزمودني ها به مدت هشت هفته تمرينات پلايومتريك را سه جلسه در هفته انجام دادند . پس از پايان تمرينات از آنان آزمون هاي پرش عمودي و سرعت گرفته شد و سپس هفت هفته

 بي تمريني دوي آزمودني ها اعمال گرديد و در پايان دوره ي بي تمريني از آنان آزمون نهايي براي سومين بار به عمل آمد و با استفاده از نرم افزار SPSS ، آمار توصيفي ( ميانگين و انحراف استاندارد ) و t استيودنت براي گروه هاي وابسته جهت مقايسه بين تمرينات پلايومتريك و پايان دوره بي تمريني بعمل آمده و مورد تجزيه و تحليل آماري قرار گرفت .

نتايج تحقيق نشان داد كه بعداز هشت هفته تمرينات پلايومتريك و دوره بي تمريني هفت هفته اي ،روي سرعت تكواندوكاران ، اختلاف معني داري وجود دارد . ولي بر روي قدرت انفجاري پاي تكواندوكاران ،اختلاف معني داري وجود ندارد .

 

 

واژه هاي كليدي

تمرينات پلايومتريك، سرعت، دوي 60متر ، پرش عمودي ، قدرت انفجاري پا، بي تمرين

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مقدمه

در عصر حاضر در سايه تحولات اجتماعي و سياسي ، ورزش جايگاهي ويژه در بين جوامع و ملت هاي امروز دارد و بخش مهم و جدا ناپذير برنامه هاي كلي پرورش و روح كودكان و جوانان و حتي بزرگسالان است (1) .

آمادگي جسماني از ديرباز نقش عمده اي را در فعاليت هاي ورزشي و كسب موفقيت ورزشكاران ايفا مي كرد و نمي توان ادعا كرد كه ورزشكاري بدون داشتن آمادگي جسماني مناسب و بالا بتواند در رشته ي ورزشي به درجات عالي و قهرماني برسد (14) .

براي اجراي حركات داشتن سرعت زياد ، توان ، قدرت انفجاري مناسب از اصول مهم و ضروري آمادگي جسماني مي باشد كه در رشته رزمي تكواندو خيلي مهم مي باشد (2) .

مطالعات فراواني نشان داده است كه با اجراي تمرينات پلايومتريك مي توان برخي از فاكتورهاي مربوط به آمادگي جسماني بخصوص سرعت ، قدرت انفجاري پا و... را تا حد قابل توجهي افزايش داد(3) .

فتح آبادي (1379) در تحقيق به بررسي قطع تمرينات با وزنه در فصل مسابقه بر عملكرد دوندگان سرعت پرداخت . در اين تحقيق با استفاده آزمون اوليه شاخص هاي سرعت ، قدرت و توان بي هوازي را اندازه گيري كرد . نتايج اين تحقيق نشان داد كه دوره ي بي تمريني تأثير داشته است و ركورد آزمودني ها در پايان چهار هفته بي تمريني ضعيف گرديده است (4) .

عبدي (1383) در تحقيق به مقايسه تمرينات دايره اي با وزنه و پلايومتريك بر سرعت ، چابكي و توان بي هوازي تكواندوكاران پرداخت . بعد از هشت هفته تمرين پلايومتريك بر توان

 بي هوازي اثر معني داري داشته است ولي بر سرعت و چابكي تكواندوكاران اختلاف معني دار مشاهده نشده است (5) .

هارتوباوي[1] و همكاران ( 1993) اثر چهارده روز ترك تمرين مقاومتي را بر توان سيزده ورزشكار مطالعه نمود . بر اساس يافته هاي اين تحقيق ترك تمرينات مقاومتي در دوره هاي كوتاه مدت مي تواند بر قدرت برون گرا و يا بر اندازه هاي عضلاني نوع دوم يا تند انقباض بطور ويژه اي مؤثر باشد . همچنين در هنگام بي تمريني تغييرات هورموني ممكن است ، باعث بالا بردن روند سوخت و ساز شود (6) .

هارسن[2] و همكاران (1993) ، اثر بي تمريني را بر ظرفيت استقامتي مطالعه كردند. با توجه به نتايج تحقيق دريافتند كه بالا بودن يون منيزيم عضله در هنگام خستگي شديد مي تواند در بروز خستگي هنگام تمرنيات طولاني دخالت داشته باشد كه به خاطر تأخير آزاد كردن يون كلسيم از شبكه سار كوپلاسمي مي باشد . همچنين دريافتند كه تغييرات ماده معدني و الكتروليت ها مي تواند باعث كاهش ظرفيت استقامتي باشد . همچنين تغييرات قابل توجهي در ظرفيت استقامتي بدون تغيير در اكسيژن مصرفي بيشينه دانسته اند (7) .

قطع تمرين و بي تمريني هميشه با پرتمريني و بيش تمريني[3] همراه بوده است . در داخل كشورمان زمينه ي بي تمريني تحقيقات زيادي صورت نگرفته است و به نظر مي رسد كه اين موضوع از اهميت بالايي به جهت انجام اين تحقيق مي باشد تا عوامل مؤثر در فاكتورهاي آمادگي جسماني اعم از سرعت ، توان بي هوازي و قدرت انفجاري تكواندوكاران بررسي و انذازه گيري گردد .

در اين راستا محقق قصد دارد تا يك دوره هفت هفته اي بي تمريني بعد از هشت هفته تمرينات خاص پلايومتريك توان بي هوازي ، قدرت انفجاري و سرعت تكواندوكاران را بررسي قرار دهد .

 

روش تحقيق

تحقيق حاضر از نوع نيمه تجربي و نتايج بر پايه مقايسه هاي انجام شده ما بين پيش آزمون و   پس آزمون روي نمونه ها مورد بررسي قرار مي گيرد .

جامعه آماري تحقيق را تكواندوكاران شهرستان محمودآباد كه مهر ماه 1383 در اين رشته ثبت نام كرده اند تشكيل مي دهند .

آزمودني هاي اين تحقيق شامل 20 نفر كه در گروه سني 20-18 سال است به صورت تصادفي انتخاب شدند .

پس از تعيين نمونه آماري ، برنامه تحقيق براي تكواندوكاران منتخب تشريح و آزمودني ها با چگونگي همكاري در اجراي تحقيق آشنا شدند . سپس جهت جمع آوري اطلاعات فردي نظير سن ، سوابق ورزشي و پزشكي و وضعيت سلامتي آنان پرسشنامه اي در اختيار آنان قرار گفت .

روش انجام تحقيق شامل پيش آزمون ، برنامه تمريني و پس آزمون بود . در مراحل پيش آزمون و پس آزمون فاكتور مورد نظر تحقيق كه شامل ، ، توان انفجاري پا و سرعت بود اندازه گيري شد. پس از اجراي پيش آزمون كه شامل دوي 60متر و پرش عمودي  بوده است پروتكل اصلي تمرين شامل تمرينات مختلف پلايومتريكي كه شامل :1- پرش سرعتي با پاي جفت

2- پرش پهلو از روي مخروط 3- پرش جفت زانو بلند 4- پرش جفت پا روي جعبه 5- پرش هاي كوتاه بر روي پله6- پرش اسكات 7- پرش لي لي سرعتي بايك پا ،آزمودني ها هر ايستگاه تمرين در سه دور وبه طور متوالي 12-8 مرتبه اجرا مي شد .بين دوره ها 5/1تا2 دقيقه استراحت در نظر گرفته شده بود كه زمان كل  تمرين تقريباً 60 دقيقه بود را   به مدت هشت هفته اجرا نمودند و در پايان تمرينات از آنان پس آزمون عمل آمد . سپس هفت هفته ي دوره بي تمريني و قطع تمرين كه در پايان دوره بي تمريني آزمون نهايي از آزمودني ها گرفته شد اعمال گرديد .

در اين تحقيق جهت توصيف متغيرها از آمار توصيفي استفاده گرديد و سپس براي مقايسه اختلاف ميانگين هاي پيش آزمون و پس آزمون آزمودني ها از آزمون t همبسته ( سطح معني داري 05/0< P ) استفاده شده است .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

يافته هاي تحقيق

نتايج و يافته هاي تحقيق از آزمون به عمل آمده از پرش عمودي و دوي متر ( سرعت ) ، بعد از هشت هفته تمرينات پلايومتريك و هفت هفته بي تمريني ، بدست آمده است .

 

جدول 1- توصيف آماري متغيرهاي تحقيق قبل و بعد از تمرين پلايومتريك و يك دوره بي تمريني بر حسب شاخص هاي مركزي و پراكندگي

 

 

فرضيات تحقيق

فرض اول : فرض صفر (  )

يك دوره بي تمريني 7 هفته اي بعد از 8 هفته تمرينات پلايومتريك تأثير معني داري بر قدرت انفجاري تكواندوكاران ندارد .

 

جدول2-نتايج آزمون t با ميانگين و انحراف استاندارد ، قدرت انفجاري تمرينات پلايومتريك و بي تمريني

 

 

 

 

 

                                         

 

 

نمودار1-تغييرات قدرت انفجاري پا در گروه هاي تمرينات پلايومتريك و بي تمريني

 

با توجه به نتايج جدول 2 ، تفاوت معني داري در سطح 05/0< P بين تمرينات پلايومتريك و دوره بي تمريني بر روي قدرت انفجاري پا وجود ندارد ، پس فرض صفر تأييد مي شود .

 

فرض دوم : فرض صفر (  )

يك دوره بي تمريني 7 هفته اي بعد از 8 هفته تمرينات پلايومتريك تأثير معني داري بر قدرت انفجاري تكواندوكاران ندارد .

 

جدول 3-نتايج آزمون t با ميانگين و انحراف استاندارد سرعت ، تمرينات پلايومتريك  و بي تمريني

 

 

 

 

 

                                         

 

 

نمودار 2-تغييرات سرعت در گروه هاي تمرينات پلايومتريك و بي تمريني

 

با توجه به نتايج جدول 3 ، تفاوت معني داري در سطح 05/0< P بين تمرينات پلايومتريك و دوره بي تمريني بر روي قدرت انفجاري پا وجود دارد و فرض صفر رد مي شود .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بحث و نتيجه گيري

با توجه به اطلاعات به دست آمده از تجزيه و تحليل توصيفي داده ها و همچنين محاسبات آماري بعمل آمده ، بين تمرينات پلايومتريك و بي تمريني تغييرات معني داري بر روي  سرعت  تكواندوكاران موجب گرديده است . ولي بر روي توان انفجاري پاي تكواندوكاران تغييرات معني ذاري ايجاد نكرده است.

با توجه به فرض اول اين تحقيق و نتايج بدست آمده ، مشاهده مي شود كه تمرينات پلايومتريك به مدت هشت هفته باعث افزايش به ميزان 03/6 سانتي متر و همچنين يك دوره بي تمريني هفت هفته اي 84/0 سانتي متر كاهش را نشان مي دهد كه اين ميزان كاهش از نظر تجزيه و تحليل آماري در سطح 05/0P< معني دار نمي باشد .

اين تحقيق با نوشته هاي فاكس و ماتيوس كه عنوان داشت ، قدرت كندتر از فاكتورهاي ديگر آمادگي جسماني از بين مي رود همخواني دارد (9) .

در اين تأييد اين مطلب مي توان به تحقيق فتح آبادي (1379) كه به اين نتيجه رسيد كه ميزان قدرت در ورزشكاران بعد از 4 هفته دوره بي تمريني كاهش مي يابد اشاره كرد (8) . اما اين تحقيق با يافته هاي اسپاسوف مربي وزنه برداري تيم بلغارستان كه بيان كرد قدرت پس از 72 ساعت قطع تمرين رو به كاهش مي رود متفاوت مي باشد (10).

 با توجه به فرض دوم اين تحقيق به بررسي اثرات بي تمريني بعد از دوره تمريني پلايومتريك بر سرعت تكواندوكاران پرداخته است كه نتايج بدست آمده نشان مي دهد كه هشت هفته تمرينات پلايومتريك به ميزان 59/0 ثانيه كاهش يافته است و بعد از دوره بي تمريني به ميزان 33/0 ثانيه افزايش يافته كه نشان دهنده تأثير منفي قطع تمرين بر روي سرعت مي باشد همچنين اين كاهش سرعت در سطح 05/0P< معني دار مي باشد .

نتايج اين تحقيق با تحقيق تذكاري (1375) كه دريافت ، بي تمريني باعث سرعت ورزشكاران بعد از سه هفته مي شود همخواني دارد (11).

همچنين تحقيق ديگري كه فاكس و ريتمن و هريكسون انجام دادند كه مشاهده كردند اغلب نتايج حاصله از تمرين در مدت كوتاهي پس از توقف تمرين از بين خواهد رفت ،  مطابقت دارد (9) .

از طرف ديگر اين تحقيق با يافته هاي فتح آبادي (1379) كه به بررسي تأثير يك دوره  بي تمريني بعد از تمرينات با وزنه بر سرعت ، قدرت و توان بي هوازي دوندگان سرعت پرداخته بود ، همخواني ندارد (8) .

شايد اختلاف در نتيجه با تحقيق حاضر در نوع تمرينات متفاوتي كه آزمونها انجام مي دادند و يا عوامل مختلفي كه بر سرعت تأثير گذار است از جمله ژنتيك و تفاوت هاي فردي باشد .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

منابع :

1- تذكاري ، غلامرضا . بررسي اثرات تمريني و بي تمريني بر ظرفيت هاي هوازي و  بي هوازي دانشجويان پسر ورزشكار دانشگاه بيرجند ، پايان نامه كارشناسي ارشد ، دانشگاه تربيت مدرس ، 1375 .

2- خداداد ، احمد . اصول عمومي آمادگي جسماني ، انتشارات سازمان تربيت بدني جمهوري اسلامي ايران ، 1368 .

3-رادكليف جيمز ، روبرت فارنتينوس ، تمرينات پلايومتريك توان زا ، مترجمان مرجاني و شيري ، انتشارات دفتر تحقيقات ستاد توسعه وزارت آموزش و پرورش تابستان 1382 .

4- عبدي ، احمد . مقايسه تمرينات دايره اي با پلايومتريك بر سرعت چابكي ، توان بي هوازي تكواندوكاران پايان نامه كارشناسي ارشد ، دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران مركزي ، 1383 .

5- كرباسي ، صادق . تأثير تمرنات پلايومتريك بر روي ميزان چابكي ، توان و انعطاف پذيري بازيكنان بدمينتون پسر 19-17 ساله ، پايان نامه كارشناسي ارشد ، دانشگاه گيلان ، 1378 .

6-فاكس و ماتيوس فيزيولوژي ورزشي ، ترجمه اصغر خالدان جلد اول ، انتشارات دانشگاه تهران ، 1373 .

7- فتح آبادي . بررسي تأثير قطع تمرينات با وزنه ، فصل مسابقه بر عملكرد دوندگان سرعت ، پايان نامه كارشناسي ارشد ، دانشگاه مدرس ، 1379 .

8-معيني ، مسعود . ‹ بررسي تأثير تمرينات پلايومتريك بر روي توپ در فوتبال › دانشگاه تهران ، 1372 .

9-

Harsen . effects of detraining on endurance eapa city … ) Apply physiologyno 75 , vol 4 , 1993 , PP.1444.

10-

Horebagyi.the of effects of de training on Power … )med. Sci-sport-exerc . No25, Vol8, 1993 , Dp929.